Woord van de week – 5 mei

WB_24_05_05           Voor zondag 5 mei 2024
 
David, de eerste rockster(?)                    1 Samuël 16:14-23
 
14 De geest van de HEER had Saul verlaten; in plaats daarvan stuurde de HEER hem een kwade geest, die hem kwelde. 15 Zijn hovelingen zeiden tegen hem: ‘Het is duidelijk dat u door een kwade geest wordt gekweld. 16 U heeft maar te bevelen, heer, en uw dienaren staan klaar om iemand voor u te zoeken die lier kan spelen. Hij kan dan muziek voor u maken wanneer u door de kwade geest van God wordt bezocht; dat zal u goeddoen.’ 17  ‘Doe dat, ‘zei Saul. ‘Zoek iemand voor me uit die goed kan spelen en laat hem bij me komen.’ 18  ‘Ik weet iemand die goed kan spelen, ‘zei een van de hovelingen. ‘Hij is een zoon van Isaï uit Betlehem. Hij behoort tot een voorname familie en is een goed krijgsman, en hij is welbespraakt en goedgebouwd. Bovendien staat de HEER hem bij.’
19 Saul stuurde boden naar Isaï met het verzoek: ‘Stuur me uw zoon David, die uw schapen en geiten hoedt.’ 20  Isaï gaf zijn zoon David voor Saul een ezel beladen met brood mee, en ook een zak wijn en een geitenbokje. 21 Zo kwam David bij Saul in dienst. Saul raakte zeer op hem gesteld en benoemde hem tot zijn wapendrager. 22 Aan Isaï liet hij vragen: ‘Ik ben zeer tevreden over uw zoon. Mag hij voorgoed bij mij in dienst komen?’ 23 En steeds wanneer de geest van God Saul overmande, nam David zijn lier en tokkelde op de snaren. Dat luchtte Saul op en het deed hem goed: de kwade geest liet hem dan voor even met rust.
 
Verdere Bijbelteksten: Exodus 15:20-21; Jesaja 57:15-19; Tobit 13:1-5, 8; Matteüs 21:14-17; Psalmen 66:1-2.
Kerngedachte: “…. Het gaat niet om wat de mens ziet: de mens kijkt naar het uiterlijk, maar de HEER kijkt naar het hart.’” (1 Samuël 16:7-8)
 
Opmerking vooraf:
“Is het niet merkwaardig, dat schapendarmen (hiermee werden de zijkanten van instrumenten vervaardigd) de ziel uit een mensenlichaam kunnen trekken?” (Benedick in William Shakespeares “Veel drukte om niets”) Of men nu in de tijd van David of bij Shakespeare op de drempel van de middeleeuwen naar de moderne tijd op zoek is, in beide gevallen vindt men antwoorden op een vraag, waarover vooral in muzikantenkringen erg tegenstrijdig wordt gediscussieerd: wat is “cooler”? Drums, snaar- of toetsinstrumenten (hout- en koperblazers staan vrijwel niet ter discussie)? Om geen kwaad bloed te zetten, laat ik deze vraag nu maar aan de feiten over en ga daar niet verder op in. Duidelijk is: zoals huidige gitaristen als Eric Clapton, John Petrucci, Steve Vai, Andy Timmons, John Mayer, Joe Bonamassa, om maar een paar te noemen, of ook al overleden grootheden als Jimmy Hendrix, Gary Moore, of de onlangs overleden Jeff Beck met hun muzikaliteit en vingervlugheid een miljoenenpubliek in geestdrift hebben gebracht, zo heeft David met zijn harpspel ook het hart van de koning geraakt:  “… Saul raakte zeer op hem gesteld en benoemde hem tot zijn wapendrager.” (1 Samuël 16:21)
Saul, die zich wegens macht, roem, seks en geld van God had afgewend, werd door boze geesten geplaagd. Die had God ter vervulling van zijn plan gestuurd, want de HEER had vanwege Sauls gedrag al een opvolger voor hem uitverkoren, die in zijn plaats koning moest worden. Deze opvolger zou David moeten worden. Die komt nu aan het hof en verdrijft met zijn harpspel de boze geesten, die de straf van God voor Saul zijn. Maar hoe speelt David het klaar Saul van zijn kwelling te bevrijden? Wij kennen allemaal de weldoende werking van muziek, het juiste lied op de juiste tijd speelt het klaar zorgen, angsten en nood te verdrijven, de stemming te verbeteren, medeleven te wekken of zich urenlang in de klanken van de muziek te verliezen. Misschien is dat het, wat Saul helpt tegen de geesten, die hem plagen. En David speelt niet alleen maar enorm goed harp. Hij lijkt over het “complete pakket” te beschikken. De hovelingen hadden Saul aangeraden David als muzikant naar het hof te halen. “…. Hij behoort tot een voorname familie en is een goed krijgsman, en hij is welbespraakt en goedgebouwd. Bovendien staat de HEER hem bij.’” (1 Samuël 16:18)
David is dus de “rockster” van zijn tijd: charismatisch, aantrekkelijk, getalenteerd en handig. Dat is hetgeen Saul in hem ziet. Maar het zijn niet alleen deze uiterlijkheden, die David speciaal maken. Al van tevoren maakt de HEER zelf juist dat duidelijk, als Hij tegen Samuël spreekt: “…. Het gaat niet om wat de mens ziet: de mens kijkt naar het uiterlijk, maar de HEER kijkt naar het hart.’” (1 Samuël 16:7-8)  Laten we een stap teruggaan en de context, waarin deze uitspraak staat, beschouwen.
 
Uitleg:
In het begin van het hoofdstuk vermeldt de Bijbel hoe Samuël naar Isaï In Betlehem wordt gestuurd om onder de zonen één uit te kiezen, die  de opvolger van Saul moet worden. In eerste instantie gaat Samuël er vanuit, dat Eliab de te zalven zoon is. Die lijkt eruit te zien als een koning waardig. Maar de HEER kiest voor David, een herdersjongen. Hij is onopvallend, de jongste van 8 zonen, die in eerste instantie helemaal niet in aanmerking komt en door zijn vader bijna over het hoofd wordt gezien. God kent hem echter: “… Het was een knappe jongen met rossig haar en sprekende ogen. ……….. Van toen af aan was David doordrongen van de geest van de HEER.” (1 Samuël 16:12-13) God de HEER heeft David erkend en is met hem. Hij kent zijn enorme potentiaal, zijn talent en weet, dat hij, een herdersjongen, niet alleen beschikt over datgene, dat nodig is voor de “rockster” van zijn tijd, maar ook voor het overwinnen van Goliath en voor het zijn van de aanzienlijkste koning in de geschiedenis van het volk Israël. Pas de voorwaarde, dat God David waarneemt en laat zalven, effent de weg voor David. Men zou dus op grond van de beschrijvingen kunnen denken: geen wonder, dat de HEER hem heeft uitgekozen om later de plaats van Saul in te nemen. Bij de voorwaarden is dat toch voor de hand liggend. Dat is ook zo, maar het is echter niet voldoende om het complete beeld te begrijpen. God is het pas, die Davids capaciteiten ziet en hem naar de plaats leidt, waar hij zijn gaven kan inbrengen. Vermoedelijk zou hij anders een goed uitziende en getalenteerde herdersjongen zijn gebleven – wat een absurd denkbeeld, als men naar zijn levenswerk kijkt.
Hoe is dat in onze gemeenten? Waar zien wij in onze gemeenten of onze omgeving misschien gaven, die nog niet worden gebruikt, over het hoofd? Waar kunnen wij door God gegeven talenten inbrengen en bevorderen en waar vergeten wij misschien onze gaven in te brengen?
Daarbij moeten wij niet de pretentie krijgen, dat in onze gemeenten de volgende koning of koningin van het volk Israël te vinden is. David is een eminent persoon, die door God zelf werd uitgekozen en in zijn opdracht werd gezalfd. Het zou absurd zijn te geloven, dat God hem een taak geeft, waarvan Hij weet, dat hij aan de voorwaarden daarvoor niet voldoet. David voldoet gewoon aan die voorwaarden en dat wordt op veel plaatsen duidelijk. Wij mogen echter aannemen, dat ook ieder van ons, net als David, gaven heeft, die door God erkend zijn. We hebben het grote geluk zo te mogen zijn als wij zijn. We hoeven geen “rockster” te zijn voor onze dienst en we hoeven niet de attributen voor een koning te bezitten. Dat blijkt uit het offer van Jezus, die voor ons allemaal is gestorven en ons hiermee allemaal in dezelfde mate als Gods kinderen erkent, voor wiens redding Hij zelf is gestorven. Beter gezegd mogen wij ons, zoals we zijn, in de dienst aantreden en ons door God een geschenk laten geven, als wij deze gaven inbrengen. Daarbij helpt het ook er in het gebed gericht naar te vragen welke gaven ik kan inbrengen of God erom te vragen een oog voor de mensen in de gemeenten te krijgen, die misschien tot nu toe onder de radar zijn gebleven.
Nog een laatste voorbeeld om ons te laten zien hoe blind we soms zijn en om het komische geschilpunt, genoemd in het begin van deze weekbrief, nog een keer op te diepen: Op 28 juli overlijdt in Leipzig een in zijn tijd relatief onbeduidende componist en musicus aan een beroerte. Er is geen testament en veel van zijn werken raken in de vergetelheid. Tijdens zijn leven moest hij met opdrachten op huwelijken, begrafenissen en feesten het hoofd boven water zien te houden. Zijn vrouw leeft na zijn dood de laatste 10 jaren in armoede. Tegenwoordig is Johann Sebastian Bach niet alleen de belangrijkste componist van zijn tijd, maar internationaal vermoedelijk tot op heden één van de grootsten in de wereldgeschiedenis – een toetsenist.
Laten we de mensen uitnodigen gemeenten te helpen vormen en laten we op zoek gaan naar verborgen of nieuwe gaven!
Hartelijke groeten!
L. Hykes

Bericht vervalt automatisch op woensdag 5 juni , 2024